Een operatie voor een sinus pilonidalis (haarnestcyste)
Inleiding
Uw chirurg heeft met u besproken dat u een operatie krijgt voor een sinus pilonidalis. In deze folder leest u wat deze aandoening is, hoe de operatie verloopt en wat u kunt verwachten na de behandeling.
De operatie wordt meestal in dagbehandeling uitgevoerd. Dat betekent dat u dezelfde dag weer naar huis mag. Iedere patiënt ervaart een behandeling anders. Heeft u vragen of zorgen, bespreek dit gerust met uw arts of verpleegkundige.
Wat is een sinus pilonidalis?
Een sinus pilonidalis is een ontsteking onder de huid in de bilnaad.
In de huid ontstaan kleine openingen waardoor haren in de huid kunnen doordringen. Dit kan leiden tot een ontsteking met:
- pijn
- zwelling
- vocht of bloed uit kleine openingen
- soms een wond in de bilnaad
Oorzaken en risicofactoren
De exacte oorzaak van een sinus pilonidalis is niet altijd duidelijk. Waarschijnlijk spelen meerdere factoren een rol, zoals:
- losse haren die in de huid prikken
- wrijving van contactoppervlakken (huid) van de bilnaad
- jong volwassenen
- mannen
- veel lichaamsbeharing
- een diepe bilnaad
Bij sommige patiënten kan de aandoening lijken op andere huidziekten, zoals hidradenitis suppurativa. Daarom kan uw arts vragen of u ook ontstekingen heeft gehad in bijvoorbeeld de oksels of liezen. Als daar aanwijzingen voor zijn, kan een verwijzing naar een dermatoloog nodig zijn.
Aanvullend onderzoek
Meestal is extra onderzoek niet nodig en wordt de diagnose gesteld tijdens een gesprek met de arts en het lichamelijk onderzoek.
Wanneer de openingen van de cyste dicht bij de anus liggen, kan soms aanvullend onderzoek nodig zijn, bijvoorbeeld een MRI-scan. Hiermee kan de arts een sinus pilonidalis onderscheiden van andere aandoeningen, zoals een perianale fistel.
Behandeling
Wanneer een sinus pilonidalis klachten geeft, is vaak een behandeling nodig. Soms kan dit met een kleinere poliklinische behandeling. In andere gevallen is een operatie nodig. Een veelgebruikte operatie is de Bascom Cleft Lift.
De Bascom Cleft Lift operatie
Bij deze operatie:
- wordt ontstoken huid en weefsel verwijderd
- wordt de bilnaad oppervlakkig gemaakt
- wordt het litteken naast de bilnaad geplaatstDit is belangrijk omdat wonden naast de bilnaad beter genezen dan precies in het midden. Daarbij komt de aandoening minder vaak terug als de bilnaad vlakker is. De operatie gebeurt meestal onder:
- algehele narcose of
- ruggenprik
Voor de operatie:
- wordt de bilnaad afgetekend terwijl u staat
Tijdens de operatie:
- ligt u op uw buik
- wordt de ontsteking en de ontstoken huid verwijderd
- wordt de huid zo verplaatst dat de bilnaad minder diep
- wordt de wond gesloten met oplosbare hechtingen
- wordt een drain geplaatst om wondvocht af te voeren
Roken
Roken kan de kans op wondproblemen vergroten. Daarom adviseren wij om voor en na de operatie te stoppen met roken.
Niet scheren
Het wordt niet geadviseerd om het operatiegebied te ontharen voor de operatie, op welke manier dan ook (scheren/laseren/wax/crème). Als dat nodig is, gebeurt dit in het ziekenhuis vlak voor de operatie.
Hygiëne
Goede hygiëne van de bilnaad is belangrijk om herhaling van de aandoening te voorkomen. Hiermee bedoelen we dat de bilnaad schoon, droog en vrij is van losse haren. Er is ook een hygiëne folder beschikbaar.
Dag van de operatie
Op de dag van de operatie meldt u zich op de afgesproken afdeling. Vlak voor de operatie:
- krijgt u een operatiejasje
- wordt u naar de operatieafdeling gebracht
- krijgt u een infuus
Op de operatiekamer controleert het operatieteam nogmaals uw gegevens en wordt de operatie uitgevoerd.
Na de operatie
Na de operatie gaat u eerst naar de uitslaapkamer. Hier worden uw hartslag en bloeddruk gecontroleerd.
Wanneer u goed wakker bent en de controles stabiel zijn, gaat u terug naar de afdeling.
Als u zich goed voelt en niet misselijk bent en er geen aanwijzingen zijn voor nabloeding, mag u meestal dezelfde dag naar huis.
Drain
Tijdens de operatie wordt een drain geplaatst. Dit is een slangetje dat wondvocht afvoert naar een opvangpot. De slang en de opvangpot zijn een gesloten systeem onder vacuüm.
De drain blijft minimaal 3 dagen zitten. Daarna kan deze verwijderd worden wanneer er minder dan 10 ml vocht per dag bijkomt in de opvangpot. U krijgt instructies omtrent het verwijderen van de drain van de chirurg.
Wondverzorging
Goede wondverzorging is belangrijk. Dit verkleint de kans op complicaties, met name de huid loslating.
Adviezen:
- Hou de wond schoon en droog
- U mag douchen, maar droog daarna het operatie gebied zorgvuldig
- Klem een schoon, droog bolletje gaas tussen de billen dicht bij de anus en vervang deze als het vochtig wordt (zie foto)
Pijn
De eerste dagen kunt u pijn hebben bij:
- zitten
- op uw rug liggen
Neem de voorgeschreven pijnstillers op tijd in. De pijn neemt meestal geleidelijk af.
Leefregels na de operatie
Gedurende de eerste 4 weken:
Afgeraden:
- sporten
- fietsen
- zwaar werk
- seks
- zwemmen
- in bad gaan
- sauna bezoeken
Wel toegestaan:
- korte wandelingen
- rechtop zitten (niet te lang)
Verder adviseren wij:
- loszittend, niet pluizend ondergoed van natuurlijke stof dragen
Controle
Na de operatie krijgt/maakt u controle-afspraken op de polikliniek:
- om de drain te verwijderen na minimaal 3 dagen
- controle na 1-3 weken, 4-6 weken
Indien nodig kunnen extra controles plaatsvinden.
Mogelijke complicaties
Bij iedere operatie bestaat een kans op complicaties, zoals:
- nabloeding
- wondinfectie
- abces
- wond die deels open gaat
- vochtophoping (seroom)
In de meeste gevallen kunnen deze problemen goed behandeld worden.
Wanneer moet u contact opnemen?
Neem contact op met het ziekenhuis bij:
- hevige pijn
- koorts boven 38,5°C
- toenemende roodheid of zwelling van de wond
- veel bloed of vocht uit de wond
- problemen met de drain
Voorkomen van een nieuwe haarnestcyste
Om de kans op terugkeer te verkleinen:
- houd de bilnaad schoon en droog
- voorkom losse haren in de bilnaad
- let extra op na knippen of scheren van haar
Scheren of laser ontharing van de bilnaad wordt niet standaard aanbevolen.
April 2026
