Uit de PZC: Hightech in het lab klinische chemie van ZorgSaam

25 juli 2017
Algemeen
Ziekenhuis
Lab - Klinische chemie

Het laboratorium klinische chemie en trombosedienst van ziekenhuis ZorgSaam voldoet als eerste in Zeeland aan internationale kwaliteitseisen.

In de wachtkamer drukt Jaap van Nieuwenhuize uit Burgh-Haamstede op de knop 'bloed prikken' en krijgt een nummertje: A178. Even later mag hij één van de vijf prikkamers in. Voor kinderen is er een speciaal ingerichte kamer met mooi bomenbehang en een schatkistje waar ze na het prikken iets uit mogen zoeken. Van Nieuwenhuize is vaste klant. ,,Vanwege mijn prostaat. Ik kom elk jaar voor controle." Het buisje bloed dat hij afgeeft, is groen. De kleur van de doppen zegt iets over de coating die zorgt dat bepaalde stoffen optimaal bewaard blijven. De blauwe buis is geschikt voor stollingstesten, de zwarte om bezinking te meten, in de paarse blijven de bloedcellen mooi te zien onder de microscoop. Er zijn wel dertig verschillende kleuren en formaten buisjes.

ZorgSaam - Lab klinische chemie
Voorspoedgevalen staat er een elektrische step, waarmee analisten naar een patiënt kunnen racen om aan bed bloed te prikken
Herman Ulenkate

Een kwartier nadat Van Nieuwenhuize's bloed geprikt is, komt een labmedewerker buisjes halen en verdwijnt ermee het lab in. Vanaf dit moment is het bloedmonster alleen nog gemerkt met een rij cijfers. Dat geeft de beste garantie dat er geen monsters verwisseld worden. ,,Op het lab word je een nummer", grapt Herman Ulenkate, eindverantwoordelijke van het klinisch chemisch lab. Over drie dagen kan Jaap van Nieuwenhuize zijn dokter bellen voor de uitslag. ,,Maar als het nodig is, kunnen we binnen een half uur al een uitslag geven", verklaart Ulenkate. Voor spoedgevallen staat er ook een elektrische step klaar, waarmee analisten naar een patiënt kunnen racen om aan bed bloed te prikken. Het lab zelf is 24 uur per dag bemand.

Ulenkate wijst trots naar het certificaat aan de muur. Drie jaar lang is hier naartoe gewerkt. ,,Alle laboratoria moeten dit straks hebben. De nieuwe, internationale eisen zijn ontzettend streng. Als er een monteur komt om een apparaat te controleren, moet ik vragen: 'Mag ik je diploma zien? Ben je wel bevoegd om hier te werken? Heeft u een geheimhoudingsverklaring getekend? Is uw firma gecertificeerd? En het is niet genoeg als ik zie dat de koelkast op de voorgeschreven temperatuur staat, nee: er moet iemand van de technische dienst komen om het te bewijzen. Ook moet er veel vaker worden bijgeschoold en onderhoud gepleegd worden. En alles wordt heel streng bijgehouden."

Het certificaat is een mijlpaal. Ulenkate heeft alweer een stip aan de horizon: het laboratorium moet op de schop. Op een kast staan een paar glazen erlenmeyers stof te vangen. Ouderwets laboratoriumgereedschap uit de tijd dat hier nog veel met de hand gebeurde. Ook de 'natte hoeken' met wastafels dateren nog van toen. Hoog tijd, vindt Ulenkate, voor een grootse verbouwing. De afgelopen decennia zijn veel processen geautomatiseerd. Dat zorgde voor betrouwbaarder en snellere uitkomsten.

ZorgSaam - Lab klinische chemie

 

Apparaten staan op functie gegroepeerd bijeen: de werkplek bloedgroepen meten, de werkplek bloedtransfusie, de werkplek celtelling, de werkplek stolling en bezinking. Ulenkate wijst de weg in het doolhof van werkplekken en loopt naar een omvangrijk apparaat: ,,Onze Cobas 6000 chemieanalyzer, ons werkpaardje. Daar kun je een dure Ferrari voor kopen. Bovendien moeten we altijd twee apparaten tegelijk kopen. Als één het begeeft, kan de ander het gelijk overnemen. De Cobas doet de bulk van het werk. Maar de Cobas is aan vervanging toe."

Voor zijn geestesoog ziet Ulenkate al een paar nieuwe Cobassen staan. ,,Als we geld hebben, komt hier straks een pre-analytisch station te staan, dat de buisjes bloed scant en registreert. Daarna zet een robotarm ze in een centrifuge, haalt het dopje eraf en sorteert ze voor verdere analyse."

Wéér een stap verder in het automatiseringsproces. En hoe zit het met de mens? Die blijft onmisbaar, verzekert Herman Ulenkate. Al was het maar om in te grijpen bij een 'niet-pluis'-gevoel.

Bron

PZC, journalist: Ondine van der Vleuten, foto: Peter Nicolai 

Meer over het lab klinische chemie

Klik hier voor meer informatie over ons lab klinische chemie.